Posts

Διαπραγμάτευση σε ανώτερα μαθηματικά

Με αφορμή το θέμα μέτρα και αντίμετρα, ενας φίλος έγραφε στο Facebook : «Αφού για κάθε ευρώ μέτρα έχουμε ένα ευρώ κέρδος από φοροαπαλλαγή, γιατί πήραμε μέτρα; Δηλαδή αν δίνουμε ένα για να πάρουμε ένα, γιατί να δώσουμε ένα; Δηλαδή;» Είναι λυπηρό, για την χώρα, να μην καταλαβαίνει τίποτα από ανωτέρα μαθηματικά η αντιπολίτευση. Ενώ τα πράγματα είναι πολύ απλά και περιγράφονται εύκολα  από την προφανή εξίσωση : χ + (-1) = 3,5%. Η οποία λέει το εξής απλό: όταν θα έχουμε πλεόνασμα 4,5% του ΑΕΠ, δηλαδή 1% παραπάνω από το 3,5%, το υπόλοιπο 1% θα το μοιράσουμε. Όχι αναγκαστικά σ’ αυτούς από τους οποίους το πήραμε γιατί θα πρέπει να έχουμε την σύμφωνη γνώμη των θεσμών. Υπενθυμίζω στους μαθηματικά αστοιχείωτους ότι η Τρόικα είναι νεκρή από την εποχή του Yianis.

Ο μαθητής του Γυμνασίου λύνει την εξίσωση ως εξής : έστω χ % τα μέτρα εξοικονόμησης που πρέπει να πάρουμε. Από αυτά θα μοιράσουμε 1% υπό την προϋπόθεση ότι (χ – 1)% = 3.5%. Άρα χ =  (3,5+1)%, χ = 4.5%. Απλό είναι πάρτε μέτρα 4,5% του ΑΕΠ και οι θεσμοί θα σας πουν πως θα μοιραστεί το 1% που περισσεύει.

Το υπουργείο οικονομικών που ξέρει ανωτέρα μαθηματικά και γνωρίζει την σχετικότητα της μαθηματικής βάσης κάθε υπολογισμού την λύνει διαφορετικά.

Έστω χ % τα μέτρα που πρέπει να πάρουμε. Έστω ψ% η μεγέθυνση του ΑΕΠ χωρίς μέτρα, από μόνο  του, χάρη στην αναπτυξιακή πολιτική της κυβέρνησης. Άρα :

χ% + ψ% + (- χ%) >= 3,5%.  (Αφού για κάθε μέτρο εξοικονόμησης θα παίρνουμε τα ίδια αντίμετρα, δηλαδή δαπάνες).

Οπότε ψ% >= 3,5 % κατ’ έτος δεν ξέρουμε ακόμα για πόσα χρόνια.

Αμφισβητείται οτι η αναπτυξιακή πολιτική της κυβέρνησης θα αποφέρει 3,5% καθαρή μεγέθυνση του ΑΕΠ κατ’ έτος ; Ίσως και παραπάνω για να συμπεριλάβει νέες δαπάνες στο δημόσιο τομέα. Τώρα γιατί θα πάρουμε και μέτρα που θα ξαναμοιράσουμε ? Γιατί χωρίς « ψ » η εξίσωση δεν βγαίνει. Όπως είπε ο κ. Χατζηδάκης τα μέτρα είναι της μετρητοίς, τα αντίμετρα επί πιστώσει.

Το υπερταμείο της σύγχυσης

Το υπερταμείο υπήρξε επιθυμία των δανειστών που καμία ελληνική κυβέρνηση δεν αποδέχτηκε πριν τη «δεκαεπτάωρη» διαπραγμάτευση του 2015, η οποία οδήγησε στη δέσμευση της κρατικής περιουσίας για 99 χρόνια. Οι δικαιολογίες του Σύριζα δεν αντέχουν στην ανάγνωση του σχετικού νόμου, που αποτελεί εμπράγματη, υπερβολική και καταχρηστική δέσμευση της δημόσιας περιουσίας. Και ειρωνική πληρωμή της ιστορίας για τις κακόπιστες υπεραπλουστεύσεις του στην αντιπολιτευτική περίοδο.

Ωστόσο, αν θεωρήσουμε ότι στόχος είναι η ορθολογική αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, το υπερταμείο δεν θα λειτουργήσει αποτελεσματικά. Οι αιτίες που οδηγούν σ’ αυτό είναι κατά σειρά:

1. Η ασάφεια στις αρμοδιότητες και τις διαδικασίες απόφασης

Το υπερταμείο απαρτίζεται από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ), το ΤΑΙΠΕΔ (όπου παραμένουν κάποιες ιδιωτικοποιήσεις) και την Εταιρεία Συμμετοχών στην οποία μεταφέρονται οι εταιρείες του Δημοσίου. Η υπερδομή αυτή αποτελεί «λάφυρο» των θεσμών από τη σκληρή διαπραγμάτευση αλλά δεν έχει συνάφεια με τις πραγματικότητες της αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας. Παραδείγματα:

Η Πολιτική Αεροπορία και το υπερταμείο εμπλέκονται στη διαδικασία και την παρακολούθηση της παραχώρησης των αεροδρομίων στη Fraport. Η συνεργασία πρέπει να εξασφαλιστεί μέσω της κυβέρνησης, που ο νόμος για το υπερταμείο αντιμετωπίζει ως ανεπιθύμητη.

Η ακίνητη περιουσία του ΟΣΕ, παρά τις προβλέψεις του μνημονίου, ορθώς δεν ενσωματώθηκε στην ΕΤΑΔ από την κυβέρνηση Σαμαρά. Κι ενώ ο ΟΣΕ μεταφέρθηκε στο υπερταμείο, η ΓΑΙΑΟΣΕ που διαχειρίζεται την ακίνητη περιουσία του ΟΣΕ παραμένει στο Δημόσιο παρότι και οι δύο εμπλέκονται στις συμβάσεις αποκρατικοποίησης που έχει επεξεργαστεί το ΤΑΙΠΕΔ.

2. Η πολυπλοκότητα της δομής

Το υπερταμείο διοικείται από το διοικητικό συμβούλιο και εποπτεύεται από ένα εποπτικό συμβούλιο. Το εποπτικό είναι πενταμελές, με δύο μέλη από τους θεσμούς και τρία από την κυβέρνηση και σε περίπτωση διαφωνίας απαιτούνται 4 ψήφοι. Ο κ. Τσακαλώτος μίλησε για επιτυχία παραλείποντας μία λεπτομέρεια: τα μέλη των θεσμών εκπροσωπούν αυτούς από τους οποίους η κυβέρνηση ζητεί τα δανεικά. Το εποπτικό διορίζει το διοικητικό συμβούλιο από λίστα επιλογής του με απλή γνώμη του υπουργού Οικονομικών (ακόμα κι αν δεν δοθεί).

Μετά τη φαινομενική αυτή συνοχή αρχίζει η πραγματικότητα:

Το διοικητικό συμβούλιο διορίζει τα όργανα των θυγατρικών του, οι οποίες αναλαμβάνουν τη διαχείριση των μεταφερομένων εταιρειών. Αλλά δεν γνωρίζουμε ακόμα πώς θα διορίζονται τα διοικητικά συμβούλια των (πρώην) εταιρειών του Δημοσίου. Θα χρειαστούν πολλές νομοθετικές παρεμβάσεις για να οριοθετηθούν οι αρμοδιότητες υπερταμείου και κυβέρνησης. Παράλληλα, σημαντικές διαδικασίες επηρεάζονται από αυτές τις επικαλύψεις. Παραδείγματα:

Ο Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών και η Αττικό Μετρό μεταφέρθηκαν στο υπερταμείο. Ο οργανισμός εισηγείται την τιμολογιακή πολιτική, δηλαδή το κόστος του εισιτηρίου στην Αττική. Θα αποφασίζει για αυτό το υπερταμείο; Η Αττικό Μετρό πρέπει να προκηρύξει τη νέα γραμμή του μετρό με κονδύλια του ΕΣΠΑ και δάνεια. Με εποπτεία του υπερταμείου ή της κυβέρνησης; Θα κατευθύνουμε στο υπερταμείο τους πόρους από το ΕΣΠΑ;

3. Η ανυπαρξία σχεδίου αξιοποίησης

Οι αντιφάσεις οφείλονται στην ανυπαρξία σχεδίου αξιοποίησης της κρατικής περιουσίας. Επί κυβέρνησης Σαμαρά, για κάθε πάγιο που μεταφέρθηκε στο ΤΑΙΠΕΔ οι στόχοι αξιοποίησης προσδιορίζονταν στις διαπραγματεύσεις μεταξύ κυβέρνησης και τρόικας και το ταμείο διενεργούσε τους διαγωνισμούς. Τώρα, τα πάγια του Δημοσίου περιέρχονται στο υπερταμείο χωρίς σχέδιο. Το αναφερόμενο στον νόμο «Στρατηγικό σχέδιο αξιοποίησης» καθορίζεται στον εσωτερικό κανονισμό του υπερταμείου ο οποίος, μετά την έγκρισή του, δεν τροποποιείται από τη Γενική Συνέλευση (το υπουργείο Οικονομικών της χώρας δηλαδή) χωρίς εισήγηση του διοικητικού συμβούλιου και προσυπογραφή του εποπτικού.

H αξιοποίηση όμως ενός παγίου εξαρτάται από τη διάρθρωση του κλάδου: το ρυθμιστικό περιβάλλον, τη λειτουργία των αρχών της οικείας αγοράς, τις διεπαφές με άλλους φορείς. Ακόμα και η αξία ρευστοποίησης, σε περίπτωση ιδιωτικοποίησης, επηρεάζεται από τη σταθερότητα, την επάρκεια και την αξιοπιστία του θεσμικού περιβάλλοντος. Είναι αστείο να πιστεύει κανείς ότι όλα αυτά θα τα ρυθμίσει άπαξ το «Στρατηγικό Σχέδιο», δηλαδή το παράρτημα του εσωτερικού κανονισμού που δεν προβλέπεται να περάσει από τη Βουλή.

4. Η απουσία μηχανισμών συνεργασίας κυβέρνησης και υπερταμείου

Η λογική του νόμου οδηγεί σε αναποτελεσματικότητα. Διότι τα παραπάνω (ρυθμιστικό, θεσμικό και νομοθετικό περιβάλλον) αποτελούν αντικείμενα κυβερνητικής δράσης. Και χωρίς αυτά δεν υπάρχουν επενδυτές και αξιοποίηση. Ο νόμος του υπερταμείου, όμως, δεν ασχολείται (σκόπιμα;) με τη συνεργασία κυβέρνησης και υπερταμείου. Μετά το εναρκτήριο λάκτισμα –τοποθέτηση διοικήσεων και μεταφορά περιουσίας– το περίπλοκο υπερταμείο θα παραγάγει, in vitro, όλα τα αναγκαία για την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας; Αν αυτό πιστεύουν κυβέρνηση και δανειστές, είναι λυπηρό για την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας.

Συμπερασματικά, τόσο για τους υποστηρικτές των ιδιωτικοποιήσεων όσο και για τους πλέον καλόπιστους απέναντι στις δικαιολογίες του Σύριζα, το υπερταμείο θα αποτελέσει μάλλον πονοκέφαλο για τις ελληνικές κυβερνήσεις παρά αποτελεσματικό όργανο αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας.

(αντιγραφή από την Καθημερινή, με τις ευχαριστίες μου)

Σοφοί δε προσιόντων…

Θεοί μεν γαρ μελλόντων, άνθρωποι δε γιγνομένων, σοφοί δε προσιόντων αισθάνονται. «…Εκ των μελλόντων οι σοφοί τα προσερχόμενα αντιλαμβάνονται. Η ακοή αυτών κάποτε εν ώραις σοβαρών σπουδών ταράττεται. Η μυστική βοή τούς έρχεται των πλησιαζόντων γεγονότων. Και την προσέχουν ευλαβείς. Ενώ εις την οδόν έξω, ουδέν ακούουν οι λαοί»

Ο  νεαρός Γκράμσι είχε κάτι από το μελαγχολικό βλέμμα του γέρου Καβάφη. Ίσως γιατί ήξερε να διακρίνει νωρίς την ήττα στα σημεία των καιρών. Ο δε Καβάφης ζούσε, στο μυαλό του, σε μια εποχή που είχε περάσει ανεπιστρεπτί. Και οι δύο θυμίζουν την ήττα που έρχεται.

Από το καλοκαίρι του 2014, στην πέμπτη αξιολόγηση της κυβέρνησης του Αντώνη Σαμαρά, οι θεσμοί έπαψαν να βγαίνουν στα τηλέφωνα. Ήταν ακόμα η εποχή της τρόικα, οι θεσμοί ήταν τρεις. Όταν συμφωνούσε η Commission είχε εξαφανιστεί το ΔΝΤ, ήταν σχεδόν αδύνατον να γίνουν τριμερείς συναντήσεις, πάντα κάποιος θεσμός έλειπε και όταν επέστρεφε τα θέματα που είχαν λυθεί ήταν εκ νέου υπό αμφισβήτηση και έπρεπε να ξαναδιατυπωθούν. Ήταν προφανές ότι η Τρόικα δεν ήθελε να κλείσει η αξιολόγηση, αυτή την εντύπωση δημιουργούσαν οι απουσίες, οι αλλαγές προσέγγισης, οι «διαφωνίες» μεταξύ τους. Κυρίαρχο ρόλο στην αλλαγή κλίματος είχαν παίξει οι ευρωεκλογές και η αλλαγή στάσης του ΔΝΤ. Αυτά σε μια περίοδο που η οικονομία δεν κάλπαζε αλλά είχε αρχίσει να πηγαίνει καλύτερα σε επίπεδο καθημερινότητας και όχι μόνο αριθμών. Ήρθε ο Δεκέμβριος, η αποτυχία εκλογής Πρόεδρου, η αξιολόγηση δεν έκλεισε ποτέ, το μέιλ Χαρδούβελη δήθεν διέρρευσε και τα υπόλοιπα είναι ζώσα ιστορία.

Με τον καιρό οι θεσμοί έγιναν τέσσερις, προστέθηκε ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) και περάσαμε στην εποχή του κουαρτέτου. Τεράστια νίκη, οι παλιοί θεσμοί έστελναν τις εκθέσεις αξιολόγησης στο Eurogroup, εκεί που ο Σόιμπλε έπαιζε μπάλα πλειοψηφικά αλλά όχι εντελώς μόνος του. Σ’ αυτούς προστέθηκε ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) που η Γερμανία, δηλαδή ο Σόιμπλε, τον μπλοκάρει όποτε θέλει λόγω του ποσοστού συμμετοχής της Γερμανίας, και πανηγυρίσαμε το τέλος της Τρόικα. Και κλείνουμε σύντομα δυο χρόνια από το Ιανουάριο του 2015.

Με τους θεσμούς, οχι πιά την Τρόικα , να ανοίγουν και να κλείνουν το ασφαλιστικό που είχε κλείσει, το αφορολόγητο που είχε κλείσει, τις μαζικές απολύσεις που είναι κόκκινη γραμμή. Με το ΔΝΤ να παίζει κρυφτούλι με την κυβέρνηση και με τους υπόλοιπους θεσμούς και να ζητά, από τώρα, μέτρα για μετά το 2018 και το 2019. Με τον ESM, τον θεσμό που μπήκε και άλλαξε την παλιά κακή τρόικα,  να ακυρώνει εν είδει απειλής στη διαπραγμάτευση, χωρίς καν να ρωτήσει το Eurogroup, τα βραχυπρόθεσμα μέτρα για το μελλοντικό χρέος. Με την αξιολόγηση  να πηγαίνει από Νοέμβριο, Δεκέμβριο κι από εκεί Ιανουάριο και ίσως λέει Μάρτιο και βλέπουμε. Με το βλέμμα στον Ντράγκι και την ποσοτική χαλάρωση που δεν θα προλάβουμε. Με τα capital control να συνεχίζονται και με τις διοικήσεις των τραπεζών να ορίζονται  η να ανατρέπονται με μέιλ  του μηχανισμού επιτήρησης.

Τι ακριβώς δεν καταλαβαίνει η κυβέρνηση σε αυτό το “end story”;

Θα τα υπογράψει όλα. 

Tο Υπερταμείο εξαιρείται

Στον απόηχο της συζήτησης για τον νόμο «Παπά» εισάγεται μια τροπολογία που εξαιρεί την «Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας Α.Ε» και τις άμεσες θυγατρικές της, δηλαδή το Υπερταμείο, από την εφαρμογή της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων.

Η Αυγή γράφει : «Ειδικότερα  επαναφέρονται σε ισχύ αναδρομικά από τις 8 Αυγούστου 2016 οι διατάξεις για την έκδοση Κανονισμών από την Ελληνικά Τουριστικά Ακίνητα, την Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας και το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, ώστε να θεσπίζουν παρεκκλίσεις από την εθνική νομοθεσία δημοσίων συμβάσεων για αναθέσεις άνω και κάτω των χρηματικών ορίων που προβλέπονται από το νόμο για τις δημόσιες συμβάσεις». Και η εισηγητική έκθεση σημειώνει ότι αυτό ισχύει για την Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας Α.Ε και τις άμεσες θυγατρικές της «επεκτείνοντας την διάταξη που ήδη ισχύει για το ΤΑΙΠΕΔ».

Δεν είναι κάτι σημαντικό δηλαδή, ότι ίσχυε για το ΤΑΙΠΕΔ  ισχύει και για το Υπερταμείο, αυτός είναι ο τόνος της παρουσίασης. Αλλά έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι από το ΤΑΙΠΕΔ του κ. Σαμαρά, στο Υπερταμείο του κ. Τσίπρα. Στις άμεσες θυγατρικές του Υπερταμείου περιλαμβάνεται και η Εταιρεία συμμέτοχων του Δημόσιου στην όποια θα περάσουν με συνοπτικές διαδικασίες οι ΔΕΚΟ και τα νομικά πρόσωπα του δημόσιου. Όποιος κάνει τον κόπο να δει τον σχετικό νόμο θα διαπιστώσει ότι το Υπερταμείο μπορεί να ιδρύει κι άλλες άμεσες θυγατρικές, να μεταφέρει κλάδους κι ενεργητικό από την μια θυγατρική στην άλλη, να συγχωνεύει εταιρείες η να αποσχίζει κλάδους από αυτές και ότι οι διατάξεις που ισχύουν για το Υπερταμείο ισχύουν για τις σημερινές η μελλοντικές άμεσες θυγατρικές του.

Άρθρο 188 του νόμου 4389/2016. Άμεσες Θυγατρικές της Ελληνικής Εταιρείας Συμμετοχών και Περιουσίας Α.Ε. «Η Εταιρεία δύναται, με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του μοναδικού μετόχου που λαμβάνεται κατόπιν πρότασης του Διοικητικού Συμβουλίου και η οποία προσυπογράφεται από το Εποπτικό Συμβούλιο, να ιδρύει και άλλες άμεσες θυγατρικές προκειμένου να εκπληρώνει τον εταιρικό της σκοπό. Οι διατάξεις του παρόντος νόμου για τις άμεσες θυγατρικές ισχύουν και για οποιεσδήποτε νέες άμεσες θυγατρικές συστήνονται σύμφωνα με την παρούσα παράγραφο»

Η δυνατότητα παράκαμψης της εθνικής νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων που δίνεται σήμερα στο Υπερταμείο μπορεί να μεταβιβαστεί στις όποιες άμεσες θυγατρικές τωρινές η μελλοντικές. Σε αντίθεση με το Υπερταμείο του κ. Τσίπρα, το ΤΑΙΠΕΔ  του κ. Σαμαρά δεν είχε ούτε κατά διάνοια την δυνατότητα να επέμβει στους κανονισμούς προμηθειών και αναθέσεων των θυγατρικών του.

Στην σχετική συνεδρίαση της βουλής η αντιπολίτευση καταψήφισε την διάταξη ως προχειρότητα ωστόσο, το εύρος και το βάρος που θα έχει το νέο Ταμείο στην διαμόρφωση των πολιτικών της χώρας παραμένει απροσδιόριστο. Αυτό όμως είναι μια άλλη ιστορία …

Και για να επιστρέψουμε στον νόμο περί δημοσίων συμβάσεων που τροποποιήθηκε για να διευκολύνει το Υπερταμείο. Που τελικά θα ισχύσει η ελληνική νομοθεσία  περί δημοσίων συμβάσεων ;

H φωτογραφία με τα σπίρτα του Ελληνικού μονοπωλίου είναι απλά από άλλες εποχές …

Φόροι και εισφορές σε Ελλάδα και Γαλλία

Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες δεν υπάρχει πραγματική γνώση για τις «μεταρρυθμίσεις» που εφαρμόζονται στην Ελλάδα. Και στην χώρα μας δεν υπάρχει αντίληψη για το πως φορολογούνται οι Ευρωπαίοι πολίτες. Είχα πρόσφατα μια συζήτηση με φίλους από τη Γαλλία, ευνοϊκούς απέναντι στη χώρα, που πίστευαν όμως ότι ο Έλληνας φοροδιαφεύγει συστηματικά και ανενδοίαστα και στους οποίους έλεγα ότι αντίθετα υπερφορολογείται. Η κουβέντα οδηγήθηκε σε αριθμούς που αξίζει το κόπο να δούμε πρακτικά, όχι  σαν στατιστικές του ΟΟΣΑ, αλλά όπως κοιτάμε το εκκαθαριστικό μας.

Για να περιορίσουμε τις αποκλίσεις πήραμε το παράδειγμα ενός ελευθέρου επαγγελματία με αποτέλεσμα ετήσιας χρήσης (κέρδος) 25.000 € και υπολογίσαμε με βάση τους επισήμους ιστότοπους του γαλλικού κράτους. Ο επαγγελματίας μας ήταν εργένης χωρίς παιδιά ή άλλα βάρη και χωρίς φοροαπαλλαγές, που αντιστοιχεί στο στάνταρ του μέσου Ευρωπαίου φορολογούμενου γύρω στα 40. Έχει μια εταιρική μορφή τύπου SARL (δηλαδή Ο.Ε, Ε.Ε, κλπ) και θα μπορούσε να είναι μηχανικός, δικηγόρος, οικονομολόγος, λογιστής, αρχιτέκτονας, υδραυλικός …

Στην πιο κάτω εικόνα φαίνεται η συνολική επιβάρυνση του Γάλλου. 

 Φόρος εισοδήματος 

Φόρος εισοδήματος 2.142€, 8,57% του εισοδήματος. Ο Έλληνας θα πληρώσει 3,5 φορές παραπάνω, δηλαδή 7.250€, 29% του εισοδήματος, χωρίς την προκαταβολή φόρου. «Φυσικά» αν είναι νεοσύστατος, και δεν έχει προκαταβολή να συμψηφίσει, θα πληρώσει τα διπλά. Τέλος αν ο Γάλλος είναι παντρεμένος με ένα παιδί, με σύζυγο που δεν εργάζεται, κάτι σαν Έλληνας γύρω στα 40 στις μέρες μας, ο φόρος του θα ήταν μηδέν ευρώ.

 Εισφορές 

Σε ότι αφορά τις εισφορές του Γάλλου, το ποσό ανέρχεται, με την εισφορά αλληλεγγύης, σε 7.696€, 31% του εισοδήματος του. Του Έλληνα σε 8.987€, 36% του εισοδήματος του (6.737€ ΟΑΕΕ, 1.250€ αλληλεγγύη και 1.000€ τέλος επιτηδεύματος).

Συμπέρασμα

Συνολικά ο Γάλλος θα πληρώσει 9.838€ δηλαδή 39,3% του εισοδήματος του σε φόρους και εισφορές και ο Έλληνας (χωρίς προκαταβολή) 16.237€ δηλαδή 65% του εισοδήματος του. Ο Γάλλος θα συνεχίσει να δουλεύει για να βελτιώσει την κατάσταση του, ίσως κάνει και παιδιά, ο Έλληνας θα το κλείσει, θα ψάχνει να διοριστεί κάπου ή θα φύγει στη Βουλγαρία. Στο τέλος συμφωνήσαμε ότι ο Έλληνας  είναι προβληματικός αν διατηρεί δραστηριότητα, και κατά δεύτερο λόγο, ότι θα ήταν τελείως τρελός να μην δοκιμάσει να φοροδιαφύγει. Δεν πάμε πουθενά έτσι…

Μετά τις προκριματικές της Γαλλίας ο Φρανσουά Φιγιόν φαντάζει ως πιθανός νέος πρόεδρος της χώρας. Εδώ τον παρουσίασαν οικονομικά σαν ακραίο φιλελεύθερο, κοινωνικά συντηρητικό και γιατί όχι αυταρχικό. Ωστόσο το πέρασμα του από το Υπουργείο κοινωνικών υποθέσεων στη Γαλλία είχε ως αποτέλεσμα μια πολύ πιο ήπια και επιτυχημένη μεταρρύθμιση από αυτήν του κ. Κατρούγκαλου στην Ελλάδα. Αμφιβάλω επίσης ότι θα τολμούσε να προτείνει στους Γάλλους μια πολιτική προ-δέσμευσης του 65% του εισοδήματος των ελευθέρων επαγγελματιών σε φόρους και εισφορές. Πως λέμε τα φαινόμενα και οι λέξεις απατούν …